ÖRENİK KİTABIYLA İLGİLİ BİR YORUM....

 

             

Yozgat’ın Boğazlıyan ilçesi Oğulcuk köyünden olup Mersin’de yaşayan emekli öğretmen şair ve yazar Mustafa Topaloğlu’nun “ÖRENİK” kitabıyla ilgili yazısı:‎

BİZİM KÖYDEN İNSAN MANZARALARI

31 Mart 2020 / Mersin

BİN YILLIK BİR KÖY “ÖRENİK”

Ahmet Kutsi Tecer’in dizeleri darbımesel oldu adeta. Ne zaman “köy” desem benim aklıma o şiir gelir:

“Orda bir köy var uzakta

O köy bizim köyümüzdür

Gitmesek de gelmesek de

O köy bizim köyümüzdür”

Elimdeki kitap da bir köyle ilgili. İmranlı’ya bağlı Aydoğan Köyüyle. Kitabın adı “Anadolu’da Bin Yıllık Bir Köy ÖRENİK”

Yazarı Mehmet Aydın’ın ıslak imzasını taşıyan kitabı dostum Hacı Bayram Arslantaş verdi bana. Kendisine teşekkür ederim.

Mehmet Aydın yazmış kitabı. Ne güzel etmiş. Tam tamına 399 sayfalık kitap Aydoğan Köyü Derneği’nin katkılarıyla basılmış. Yayın yılı 2015. Mehmet Aydın, geniş kapsamlı çalışmasında Devlet Arşivleri ve kaynak eserleri incelemiş. Kaynak kişilerin anılarını paylaşmış. Örenik Köyü’nün kuruluş dönemine, geçmişine ve bugününe bakmış. Yakın tarihte köydeki yaşanmışlıklara ışık tutmuş. Örenik’in kültür değerlerini kayıt altına almış.

Mehmet Aydın kitabı yazma gerekçesini şöyle açıklıyor Sunuş'ta: ”Sivas ilinin uzak bir köyü olan Örenik’in tarihi hakkında bugün elimizde maalesef doyurucu bilgi, belge veya kaynak bir eser yoktur.

‘Geçmişi olmayanın geleceği de olmaz.’ özdeyişinden hareketle bugünkü neslin yüzlerce yıldır yaşam sürülen köyümüzün tarihini ayrıntılarıyla bilmek istediğinden eminim.

Bu düşünceden hareketle, Örenik’te doğmuş, 12 yaşına kadar orada yaşamış ve ilkokulu orada okumuş biri olarak hiç olmazsa köyümüzün yaşlı insanlarından yararlanarak derlediğim bilgiler başta olmak üzere ulaşabildiğim bilgi ve belgeler ışığında köyümüzün tarihi, kültürü, dünü ve bugününü bizden sonrakilere aktarmak istedim.”

Örenik ismi üzerinde duralım. Çünkü resmiyette Örenik yok, Aydoğan var. Bin yıllık bir mazisi olan Örenik Köyünün adı 1960’ta Aydoğan olarak değiştirilmiş. Halbuki belgelerde köyün adı Evranik, Ornik, Oranik ve Örenik diye geçiyor. Örenik de ‘eski küçük yerleşim yeri’ anlamına geliyor.Mehmet Aydın, köyün eskiden olduğu gibi yeniden Örenik adına kavuşmasını diliyor.

Örenik, daha önceleri Divriği’ye bağlıdır. 1996’da İmranlı’ya bağlanmıştır. Bunu da belirteyim.

Kitapta Divriği ve İmranlı ile ilgili de detaylı bilgilere yer verilmiş.

Kitapta işlenen bazı konu başlıklarını yazayım: Geçmişe Yolculuk,Çeteler Dönemi ve Örenik, Köye Gelen İlk Vali ve Kaymakam, Örenik Türküleri, Yaşanmış Bazı Felaketler ve Olaylar, Gelenek ve Görenekler, Örenik Yemekleri, İnanç Coğrafyası, Yatır ve Ziyaretler, Yöresel Çocuk Oyunları, Baş Ölmez Sistemi, Yöre Adları, Yöresel Terimer, Düğün Gelenekleri, Kaynakça…

Kitapta Örenikli Âşık İbrahim’e geniş yer ayrılmış. Âşık İbrahim, Kul Himmet Üstadım mahlasıyla ünlü bir ozanımızdır. Kul Himmet Üstadım’ın Örenikli olduğunu, Tokatlı Kul Himmet’le karıştırılmaması gerektiğini de belirteyim. Örenik türküleri kitapta derli toplu sıralanmış.

Mehmet Aydın, Ezeli mahlasıyla şiir yazan Hasan Yalıncaklı’ya geniş yer vermiş. Ayrıca kendisi de bir şair. Kul Mehmet mahlasını kullanıyor. Kendi şiirlerinden örnekler var kitapta. Âşık Sultan (Sultan Türkmen) de şiirleriyle Örenik kitabında bizlere sesleniyor. Örenikli şairlerden de tadımlık alıntılar var. Bu bölüm kitapta 51 sayfayı kaplamış. Aşk olsun!

Size bir şey söyleyeyim mi? Bu kitap oldukça geniş kapsamlı. İnanın ki iki, hatta üç kitap kapasitesinde. Emeğine sağlık Mehmet Aydın’ın. Ben de Oğulcuk Kültürü üzerine çalışıyorum. Örenik’ten yol ve yöntem bazında istifade ettim. Kim bilir, bir gün ben de Oğulcuk Kültürü'nü kitaplaştırırım belki.

Kitapta yer alan “Köye İlk Gelen Vali” anlatısıyla noktayı koyuyorum.

Örenik’e 1929’da Sivas Valisi Süleyman Sami Kepenek gelmiş. Köye gelen ilk vali. Olayı Halil Bozkurt şöyle anlatıyor:

“Köye bazı konukların geldiğini duymuştuk. Dedem yığının gölgesinde yatıyordu. Muhtarımız Süleyman Ağa ile bir küme insan okul dediğimiz samanlığa giriyordu.

-Dede, adamlar geldiler, dedim. Dedem kalktı ve adamları beklemeye başladı. Döğeni ben sürüyordum. Öküzler yavaşlayınca mastamla modulladım. Bu sırada geri döndüğümde güzel giyimli tombul bir adamla karşılaştım, gülümsüyordu. Etrafındakiler de bize bakıyordu. Döğeni eğledik. Karşımdaki kişinin vali olduğunu daha sonra öğrendim. Muhtar bana:

-Beyefendiye bir nutuk söyle, dedi. Nutuk dediği şiirdi. Öğretmenimizin gelen konuklar için öğrettiği bir şiir biliyordum. Onu okudum. Vali bey hem şaştı, hem beğendi. Pınarın başında oynayan çocukları yanına çağırdı:

-Askere gidince ne yapacaksınız? dedi.

Hemen Aşurgilin Keş Memet 'Bize verilen her işi yapacağız' anlamında:

-Hela temizleyeceğiz, dedi.

Herkes güldü. Vali bey de beni kastederek:

-Şoo harmandaki çocuk büyüyünce büyük bir adam olacak, dedi. Muhtar ve köylülerimiz hep bir ağızdan:

-Sayenizde paşam, dediler.”

Not: Bu yazı Yozgat ve Kahramanmaraş’ta yayınlanan bazı yerel gazetelerde ve Emekli Öğretmen şair ve yazar dostumuz Mustafa Topaloğlu’nun kendisine ait Facebook sayfasında da yayınlanmıştır.

03.04.2020

 


SON DUYURULAR

VEFAT VE BAŞSAĞLIĞI

 Değerli Dostlar,  Temmuz ve Ağustos aylarında ve Eylül ayı başında  adet...

KÖY SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİSİ…(2)

 KÖY  SORUNLARI  VE  ÇÖZÜM  ÖNERİSİ…(...

KÖYÜMÜZÜN SORUNLARI VE ÇÖZÜM YOLU

 KÖY  SORUNLARININ ÇÖZÜMÜ İÇİN HODRİ MEYDAN…! Sevgili Dostlar; Bana ...

AİDAT ÖDEMESİ VE ÜYELİK

 Sayın Üyelerimiz ve dostlarımız,   2021 Yılı Üyelik Aidatınız olan 50 TL'yi...

DERNEK GENEL KURULU YAPILDI

 Değerli Dostlar, Derneğimizin olağan Genel Kurul Toplantısı 14 Mart 2021 Pazar gün...

VEFAT VE BAŞSAĞLIĞI

 Danacıgil sülalesinden Murat Danacı vefat etti. İzmir'de bugün 92 yaşında vefat ede...

DERNEK GENEL KURULU

AYDOĞAN KÖYÜ GELİŞTİRME, GÜZELLEŞTİRME VE SOSYAL DAYANIŞMA DERNEĞİ Ankara Merkez S...

HASAN ÖZTÜRK İÇİN YARDIM ÇAĞRISI

 Değerli üyelerimiz ve köylülerimiz;  Osmangil sülalesinden Hüseyin (Güvercin)...

ÖRENİK KİTABI'NA İLİŞKİN.....

 DEĞERLİ DOSTLAR,  ÖRENİK KİTABINA İLİŞKİN OLARAK YOZGATLI BİR EMEKLİ ÖĞ...

AYDOĞAN'A İYİ KAR YAĞDI

 OCAK 2020'DE KÖYE İYİ KAR YAĞDI. 5 OCAK GÜNÜ KAR KALINLIĞI 60 CM'Yİ GEÇTİ. KONUY...

KAYMAKAM HASAN MEŞELİ ÇENGELLİ'DE...

  İmranlı Kaymakamı Hasan Meşeli ikinci kez Aydoğan'da..  Kaymakam Meşeli,...

CEVİZLİKTE ELEKTRİKLİ ÇİT HİZMETE GİRDİ

  KARASEKİ'DE BULUNAN KÖY CEVİZLİĞİ ÇEVRESİNE YAPILAN ELEKTRİKLİ ÇİT BUGÜN (05...

Oyuğunbaşı Mezarlığına sulama havuzundan su götürüldü

 Gençaligil sülalesinden olup mezarları Oyuğunbaşı'nda bulunan rahmetli İsmail Polat...

DERNEK YÖNETİM KURULU TOPLANTISI

 SEVGİLİ DOSTLAR VE SEVGİLİ ÜYELERİMİZ,  DERNEĞİMİZ YÖNETİM KURULU ANKARA...

ÖRENİK KİTABI KİTAPÇILARDA

 SEVGİLİ DOSTLAR,   Gazeteci-Yazar Mehmet Aydın'ın yazmış olduğu Örenik (Aydo...

DİKKAT ...

  Sevgili Dostlar,  1-  Web sitemizden yazı, fotoğraf veya video kopyalayıp ...

DERNEK GENEL KURULU YAPILDI

Değerli Dostlar, Dernek Genel Kurul Toplantımız Ankara'da bugün yapıldı. Toplantıda Yön...

İMRANLI KAYMAKAMI DEĞİŞTİ

  SEVGİLİ DOSTLAR, İMRANLI KAYMAKAMI MEHMET SAYIN ZARA KAYMAKAMLIĞINA ATANIRKEN İMRANL...

ÖZTÜRK KARDEŞLERDEN AYDOĞAN'A PARATONER...

 Köyümüze daha önce cenaze hizmetinde kullanılmak üzere MORG ünitesi bağışlayan v...

ÖRENİKLİLER'İN DİKKATİNE...

     İnternete Aydoğan Köyü başlığıyla girilip arama yapıldığında onl...

DERNEK YÖNETİMİNİN KÖY ZİYARETİ...

DERNEK YÖNETİMİNİN  KÖY ZİYARETİ....        DERNEK BA...